De Eilanden

ouzo on the rocks

apartment, excursions and art historical guide

Peloponnese, Greece

Methana 37°34'36.8"N 23°23'15.1"E (zwavelbad Methana stad)

Poros 37°29'50.5"N 23°26'53.5"E (waar de veerboot vertrekt uit Galatas)

Spetses 37°17'44.9"N 23°09'48.2"E (waar de veerboot vertrekt uit Kosta)

Hydra 37°24'23.2"N 23°25'01.3"E (waar de veerboot vertrekt vanuit Metochi)

Poros en Methana zijn goed te combineren als dagtocht. Trek voor Spetses en Hydra elk een dag uit. Poros en Methana zijn vanuit Nauplion binnen twee uur te bereiken over de weg via Ligourio en Epidaurus. Methana is een schiereiland, de boot naar Poros gaat zeer frequent en doet over de overtocht nog geen vijf minuten.

Voor Spetses en Hydra zul je meer tijd uit moeten trekken. De boot naar Spetses vertrekt vanuit Kosta, een dorpje in de buurt van de mondaine badplaats Porto Heli. Daar kun je ook een watertaxi nemen, als je de reguliere ferry hebt gemist. Datzelfde geldt voor de boot naar Hydra, die vertrekt echter uit Metochi. Naar Kosta rijd je in goed anderhalf uur vanuit Nauplion; voor Metochi moet je wel ruim twee uur rekenen.

 

Methana

Ga voor dit vulkanische (schier)eiland voorbij Epidaurus over de mooie kustweg naar het zuiden. Poros en Methana staan goed aangegeven met borden. Onderweg kom je langs Dhriópi en Kalloní. In de buurt van Psífta is een klein natuurreservaat waar je goed vogels kunt spotten. Langs de weg staat een houten toren van waaruit je de wetlands kunt overzien.

Voorbij Taktikoúpoli sla je links af en vervolgens kom je na een smalle strook op de weg die je naar Methana (stad) brengt.

Als je de stad bereikt ruik je rotte eieren; aan het begin van de stad zijn namelijk (vulkanische) zwavelbronnen. Deze thermische bronnen zijn sinds mensenheugenis zeer in trek bij reumapatiënten. De gebouwen die je er ziet zijn door de Duitsers in de 19e eeuw gebouwd. In 2004 werd het complex opnieuw gerenoveerd, maar het staat er nu verlaten en doelloos bij.

Vanuit Methana (stad) kun je linksom (via Meghalochori en Vathi) of rechtsom (via Kipseli) een rondje om de vulkaan doen. Bijna alle reisgidsen schrijven dat dat niet te doen is en op de kaart mist ook de aansluiting aan de noordkant van het schiereiland, maar sinds 2012 loopt de weg niet meer dood bij Kaïméni en kun je toch vanuit het westen via het noorden naar het oosten komen. Het is een smalle en bochtige weg, maar het is er zelden druk. Onderweg kom je door pittoreske berg- en vissersdorpjes.

Vathi is bijvoorbeeld een klein vissersdorpje (goede taveernes) met een smalle weg direct aan het kiezelstrand.

Ten zuiden van Vathi zijn nog enkele restanten te zien van een bouwwerk dat de Atheners hebben gebouwd tijdens de Peloponnesische Oorlog (431-404 v.Chr.). Ook zijn er resten gevonden van de polygonale muur uit de Myceense periode (1300-1100 v.Chr.).

 

Het schiereiland maakt onderdeel uit van de geografische 'ring' van vulkanen met onder andere de eilanden Milos en Santorini met in totaal 32 kraters, waaronder dus Methana. Zo'n twee miljoen jaar geleden is Methana ontstaan en de laatste uitbarsting betrof een eruptie onder de zeespiegel in 1700 iets ten noordwesten van het schiereiland. De duidelijkste tekenen van vulkanische activiteit zijn te zien bij het dorpje Kaïméni Chóra dat verbrand dorp betekent. De rotsen hier zijn duidelijk ontstaan na een uitbarsting. Aan het eind van de weg kom je bij een parkeerplaats waar je de auto kunt achterlaten en via het voetpad (naar rechts) de krater van de vulkaan na een kwartiertje wandelen kunt bereiken. Onderweg kom je langs prachtige lavakegels. De krater is 25 m diep en heeft een doorsnee van 100 m. Vanaf het dorpsplein van Kaïméni Chóra gaat ook een wandeling naar de vulkaan. Die wandeling duurt ongeveer drie kwartier tot een uur.

 

Methana volgens Pausanias

Pausanias beschrijft dat in de stad Methana een heiligdom is voor Isis en dat op de markt van de stad een beeld van Hermes en een beeld van Heracles staan. Daarnaast maakt hij melding van de thermische baden die op een kleine afstand van de stad liggen.

De bewoners vertelden hem dat het water voor het eerst verscheen toen Antigonos koning van Macedonië was. Eerst was er een enorme steekvlam vanuit de grond en vervolgens kwam er warm en vooral zout water uit de grond. Als je in de tijd van Pausanias er een bad in had genomen moest je erg voorzichtig zijn, want er was geen koud water in de buurt om je mee af te spoelen en een duik in zee was niet aan te raden omdat het er wemelde van haaien en andere zeebeesten. (De zee is zelfs dicht bij de kust zeer diep. Nog steeds komen hier veel haaien voor die de baai ten zuidoosten van Methana zien als hun kraamkamer).

Het opmerkelijkst wat Pausanias over Methana schrijft is de wind die men er 'Lips' noemt. Deze wind waait vanuit de Saronische Golf en droogt de wijnstokken uit die men er verbouwt. Als remedie snijden de boeren een haan met uitsluitend witte veren in twee stukken en twee boeren lopen met ieder een halve haan om de wijnstokken heen in tegengestelde richting. En weer op het vertrekpunt aangekomen wordt de haan daar begraven. Het gaat hier om de Sirocco. Het is onduidelijk hoe de warme wind uit het zuiden volgens Pausanias uit de Saronische Golf (ten noorden van Methana) kan komen. Vermoedelijk heeft Pausanias het onderdeel over Methana in Athene geschreven en is hij er überhaupt niet geweest.

 

Pausanias schrijft tenslotte nog dat de laatste vulkanische activiteit plaatsvond in 258 v.Chr. De uitbarsting vond plaats bij Kaïmeni Chora en de lavastroom liep naar de kust en verlegde de kustlijn met zo'n 500 m. Dat deel wordt nu Mavri Petra genoemd (zwarte stenen).

Medewerkers van de Zwitserse geologische dienst, die het schiereiland sinds 1991 in de gaten houden, zijn van mening dat een nieuwe uitbarsting van de vulkaan binnen afzienbare tijd zeker tot de mogelijkheden behoort.

 

In 2011 woonden er 1650 mensen op Methana waarvan zo'n 1150 in Methana stad. Het schiereiland behoort tot de gemeente Troezen en maakt onderdeel uit van de administratieve regio Attica.

In het uiterste noorden is een dorpje Agios Nikolaos dat men (onterecht) Pausanias' Bath noemt.

 

Poros

Gaat men (voorbij Methana) verder naar het zuiden, dan komt men bij de stad Galatas. Vanaf de boulevard van Galatas heb je een mooi uitzicht op het schilderachtige Poros (stad). Daar vertrekken om het half uur en in de zomer elk kwartier de veerboten naar Poros. De oversteek over de 300m duurt nog geen 5 minuten.

Poros betekent letterlijk 'oversteekplaats'.

 

Pausanias over Poros

Pausanias schreef over Kalaureia, zoals het eiland toen heette, dat het deel uitmaakte van een (religieus) verbond van zeven stadstaten, waaronder ook Athene, die Poseidon hier op dit eiland vereerden. Men had hem verteld dat, heel lang geleden, toen Delphi nog aan Poseidon behoorde, de tempel hier aan Apollo was gewijd. Later zouden beide goden hebben geruild en werd Delphi het heiligdom van Apollo en Kalaureia het heiligdom van Poseidon. Een meisje was priesteres in Kalaureia tot het de huwbare leeftijd bereikte. De tempel was een vrijplaats voor politieke vluchtelingen, maar ook zeerovers vonden er asiel. In het omheinde gebied van het heiligdom vond Pausanias ook de gedenkplaats voor de Athener Demosthenes.

Pausanias voegt daaraan toe dat de goden vermoedelijk de schrijvers niet goed gezind waren, aangezien Homerus eerst blind en later ook nog eens arm werd en eindigde als bedelaar, maar ook Demosthenes eindigde niet in welvaren. Eerst werd hij verbannen en vervolgens stierf hij geen natuurlijke dood. Achterna gezeten door de Macedoniërs vluchtte hij tot op Poros en dacht er in de tempel van Poseidon een veilige haven te hebben gevonden. Maar helaas, de politieke opvolgers van Alexander de Grote bleven hem achtervolgen omdat hij staatsgevaarlijk zou zijn.

En zodoende werd hij in het nauw gedreven en dronk deze schrijver, politicus en redenaar in 322 v.Chr. de gifbeker om aan zijn vijanden te ontkomen. Na zijn dood verbraken de Macedoniërs het asielrecht door het dode lichaam van Demosthenes uit de tempel mee te nemen.

Later werd er in Athene een standbeeld voor hem opgericht en hier in Kalaureia een gedenkplaats.

 

De resten van het heiligdom voor Poseidon zijn in het noorden van het eiland te vinden. Het blijkt dat er al verering op deze plek plaatsvond in de Myceense periode (1300-1100 v.Chr.).

 

De rest van de geschiedenis van Poros

In de Byzantijnse periode speelde het eiland geen rol van betekenis, anders dan dat het, net als de andere eilanden hier in de buurt, regelmatig werd lastiggevallen door zeerovers.

Poros stad werd in de Middeleeuwen gesticht en evenals op Methana wonen hier tegenwoordig veel Arvanites, afstammelingen van Albanese migranten die zich hier vestigden.

Van 1458 tot 1715 kwam het eiland onder Venetiaans bestuur en gebruikten het eiland als strategische uitvalsbasis voor hun zeeslagen tegen de Ottomanen. In die tijd had Poros ongeveer 17.000 inwoners. Daarmee was het een van de grootste steden in heel Griekenland.

Tijdens de Ottomaanse overheersing had Poros het niet al te moeilijk; er werd wel belasting geheven en betaald, maar in ruil daarvoor werden de bewoners met rust gelaten. Daardoor kon het eiland zich ontwikkelen als een van de belangrijkste havens in het zuidoosten van Griekenland.

Samen met Spetses en Hydra speelde Poros een belangrijke rol in de Onafhankelijkheidsstrijd van 1821.

Als dank voor de hulp tijdens de Onafhankelijkheidsstrijd gaf de eerste president van het vrije Griekenland Kapodistrias, het recht aan Rusland om Poros als marinebasis te gebruiken. In de loop der tijd werd daar geen gebruik meer van gemaakt en tsaar Nicolaas II gaf dat recht (inclusief de bijbehorende gebouwen) terug aan de Griekse marine. Sinds 1989 zijn de gebouwen beschermd cultuurbezit.

 

Het eiland telde in 2011 bijna 4000 inwoners. Net als Methana behoort Poros tot de regio Attica.

Er is op het eiland een Archeologisch museum met vondsten uit het heiligdom van Poseidon, uit Methana, maar ook uit Troezen en uit Ermioni (o.a. grafstèlai en geometrisch aardewerk).

 

Spetses

Dit eiland was bijna het particuliere bezit van de familie Onassis, ware het niet dat het politiek te gevoelig lag. In plaats daarvan kocht hij het eilandje Scorpios in de Ionische Zee waar hij trouwde met Jaqueline Kennedy.

Spetses is het gemakkelijkst te bereiken vanuit Kosta, (37.297236, 23.164234) een dorpje achter Porto Cheli. Er is een bewaakte parkeerplaats (€ 5,-) om de auto achter te laten en vervolgens de boot te nemen die vier keer per dag gaat. Je kunt ook een watertaxi nemen, die is duurder maar je kunt ook de kosten delen door samen met anderen een taxi te nemen.

 

Pausanias en Spetses

In de tijd van Pausanias werd het eiland Pitiousa genoemd, maar zegt er verder niets over, anders dan dat hij op weg was naar het Watereiland (Hydra?) maar zijn geografische beschrijving ervan is zo onduidelijk dat men zich moet afvragen of hij er wel is geweest. Vermoedelijk is hij wel in Troezen en Ermioni geweest, maar zowel Methana als Hydra is onzeker.

 

Geschiedenis van Spetses

Rond 8000 v.Chr. vond hier de eerste bewoning plaats, Spetses was toen via een landengte met het vasteland van de Peloponnesus verbonden. Dat is waar nu Kosta ligt.

Rond 2300 v.Chr. was het hoogtepunt van de cultuur van Lerna (zie Nea Kios e.a.); uit die tijd zijn ontdekkingen gedaan waaruit bleek dat de baaien van Agia Paraskevi (in het westen), Agia Marina (in het zuidoosten) en Zogerias (in het noorden) dienden als natuurlijke havens.

Na de ondergang van Lerna (rond 2000 v.Chr.) werd het stil op Spetses totdat de Myceners kwamen in de 13e en 12e eeuw v.Chr.

Tijdens de Peloponnesische Oorlog (halverwege de 5e eeuw v.Chr.) werden er stenen wachttorens en uitkijkposten gemaakt, onder andere op de top die nu Profitis Ilias heet, maar ook bij de baai van Zogerias.

 

De Venetianen noemden het eiland Spezie (verwijzend naar specerij) naar de positie die het innam op een belangrijke handelsroute. Later werd de naam in het Grieks verbasterd tot Spetses of Spetsai.

Tijdens de Ottomaanse periode vluchtten vele Grieken en christelijke Albanzen naar zowel Spetses, als Hydra, Methana en Poros. In die periode ontwikkelde Spetses stad gebouwd als belangrijke haven. Er woonden vele rijke scheepsmagnaten en reders, waaronder ene Bouboulina.

 

Bouboulina

Laskarina Pinotsi werd geboren in de gevangenis van Constantinopel als dochter van een Albanees reders-echtpaar dat gevangen was genomen voor hun deelname aan een opstand tegen de Ottomanen. Toen vader overleden was, werden moeder en dochter vrijgelaten en zij keerden terug naar hun woonplaats op Hydra, maar verhuisden al snel naar het nabijgelegen Spetses.

Laskarina trouwde, nadat haar eerste echtgenoot was overleden, met de rijke reder, Dimitrios Bouboulis. Deze kwam om het leven in een zeeslag tegen Algerijnse piraten. Zij nam zijn familienaam aan en erfde als Laskarina Bouboulina een florerende handelsmaatschappij, een aantal schepen en vooral een behoorlijk fortuin. Ze was toen 40 jaar.

Ze kwam in conflict met de Ottomanen omdat haar echtgenoot ooit met de Russen tegen de Ottomanen had gevochten. De Ottomanen eisten daarop de bezittingen van Bouboulina, maar zij had vlak daarvoor asiel gekregen op de Krim.

Op 13 maart 1821 hijste zij de Griekse vlag op haar eigen (oorlogs)schip genaamd Agamemnon en voer met andere opstandige Grieken ten strijde tegen de Ottomanen. Zij speelde een belangrijke rol bij de bevrijding van Griekenland omdat zij al haar schepen inzette.

Later in 1821 ontmoette zij in Tripoli een andere Griekse vrijheidsstrijder, generaal Theodoros Kolokotronis. Hun kinderen, Eleni Boubouli en Panos Kolokotronis trouwden.

Toen later de Grieken de Ottomanen definitief versloegen, wist Bouboulina de meeste vrouwen uit het gevolg van de Ottomaanse sultan te redden van verkrachting en moord.

 

Omdat zij bevriend was en zelfs een familieband had met Kolokotronis werd zij, nadat Kolokotronis gevangen was gezet, ook gearresteerd en later verbannen naar Spetses.

De bevrijding van Griekenland had haar gehele vermogen gekost en leidde daarna een teruggetrokken bestaan.

Zij raakte betrokken bij een familieruzie. Ze werd op haar balkon tijdens een discussie met familieleden (door een onbekende) doodgeschoten. De dader werd nooit gevonden.

In Spetses stad is het Bouboulina-museum in het Bouboulinas patriko spiti (het familiehuis) en in bijna alle grote steden van Griekenland vind je een straat of een boulevard die vernoemd is naar haar.

 

Spetses telde in 2011 iets meer dan 4.000 inwoners, vrijwel allemaal woonachtig in Spetses stad.

Het opvallendste aan dit eiland is het feit dat er geen auto's op het eiland worden toegelaten. Je zou vermoeden dat het daardoor een oase van rust zou zijn, maar niets is minder waar. De bromfietsen en motoren knetteren door de straten en er is ook een busverbinding vanuit de stad met enkele strandjes. Auto's zijn alleen toegelaten voor hulpdiensten en een enkele taxi.

Spetses is in het seizoen druk bezocht door toeristen. Velen huren dan een motor of een scooter om de baaien van het eiland te verkennen via de goede asfaltweg die langs de kust loopt.

 

Toerisme op Spetses

Voor de ontwikkeling van het toerisme op het eiland is vooral de familie Anargyros belangrijk geweest. Deze redersfamilie had in de 18e eeuw veel geld verdiend, maar raakte in de 19e eeuw hun vermogen kwijt vanwege de minder belangrijke rol die Spetses speelde in de scheepvaart. Als gevolg daarvan verhuisde Sotirios Anargyros in 1868 naar de Verenigde Staten en keerde 30 jaar later terug als steenrijke tabaksboer. Hij begon het eiland van zijn jeugd te transformeren tot een toeristische trekpleister voor rijke Athense jagers die in de zomer de koelte van een eiland opzochten en er de tijd doorbrachten met het schieten van tortelduiven en kwartels.

Hij bouwde een enorm statig herenhuis voor zichzelf en een comfortabel hotel in de stijl van het Carlton in Cannes en het Negresco in Nice voor de jagers die vervolgens hun vrouwen en kinderen meenamen naar Spetses. Het hotel (Poseidonion) werd al snel de hot spot voor de high society van Athene en later ook voor de Europese royalty.

Op de kade van Spetses (stad)

 

Tegenwoordig zitten hier de superrijken die het eiland bezoeken met hun luxe jachten met de lokalen op dezelfde terrasjes aan de haven. De meeste hotels en restaurants zijn duur, maar met een beetje moeite kun je ook nog wel een betaalbare kamer (room rent) vinden en een taveerne waar men goede en redelijk geprijsde maaltijden serveert.

In 2010 waren prinses Maxima en kroonprins Willem-Alexander op Spetses uitgenodigd voor het huwelijk van Nikolaos, de tweede zoon van ex-koning Constantijn van Griekenland, en Tatiana Blatnik. Maxima en Willem-Alexander waren zo onder de indruk van de omgeving dat zij niet veel later een villa kochten in de buurt van het dorpje Fourni, tegenover Spetses, op de Peloponnesus.

 

Hydra

Het eiland Hydra is te bereiken met de ferry vanuit Ermioni, maar eenvoudiger met de ferry of een watertaxi vanuit Metochi aan de zuidkant van 'de duim van de Peloponnesus'. De ferry gaat vier keer per dag.

 

Hydra (port)

De naam van het eiland is afgeleid van het Oud-Griekse woord voor water, 'Idreia' verwijzend naar de natuurlijke bronnen op het eiland.

Het eiland heeft één stadje dat men 'Hydra (port)' noemt waar ongeveer 1900 mensen wonen. Het heeft een halvemaanvormige, natuurlijke haven en op het eiland komen geen auto's of motoren of bromfietsen voor. Vrijwel alle straatjes op Hydra zijn vanwege de trappen ontoegankelijk voor gemotoriseerd vervoer. Het is daarom dat je hier bij de haven de vele (muil)ezels ziet staan, die ingezet worden bij het vervoeren van zware spullen.

Door het ontbreken van gemotoriseerd vervoer is Hydra een oase van rust, vergeleken bij Spetses.

Het eiland is volledig afhankelijk van (overwegend) Griekse toeristen.

 

Rondwandeling

De smalle straatjes nodigen uit tot een wandeling. Je kunt daarvoor het beste beginnen door vanaf de kade naar rechts (met de rug naar de zee) te lopen en aan het eind (voorbij de Pilot Bar) omhoog te gaan. Je kunt dan ervoor kiezen om iets te drinken op het terras met schitterend uitzicht van de cocktailbar Hydronetta. Maar je kunt ook voor de cocktailbar linksaf slaan en omhoog naar het kerkje dat gewijd is aan Agios Georgios.Hydra (port) ligt als een amfitheater om de haven heen. Je kunt er dus niet verdwalen, maar wel genieten van de mooie vergezichten, authentieke huizen en smalle straatjes. Hydra is enorm fotogeniek. Als je aan de andere kant bent aangekomen, kun je weer afdalen naar de haven. Je komt dan vermoedelijk langs de kerk van de Heilige Dimitrios en het huis van de Canadese zanger Leonard Cohen.

Lazarus Koundouriotis, de rijkste reder van Hydra in de 19e eeuw, die zijn hele fortuin aan de Onafhankelijkheidsstrijd had gespendeerd ligt begraven in het klooster dat gewijd is aan de Ontslaping van de Maagd.

 

Geschiedenis van Hydra

Het eiland werd voor het eerst bewoond in de tweede helft van het derde millennium v.Chr. Meer in het binnenland van het eiland zijn resten gevonden van bewoning in de laat-helladische periode, rond 1500 v.Chr.

Uit de tijd van de invasie van de Doriërs (12e eeuw v.Chr.) zijn er geen vondsten gedaan, waardoor men aanneemt dat er toen niemand op het eiland woonde.

Boeren en herders kwamen in de 8e eeuw v.Chr. opnieuw naar het eiland en de schrijver Herodotus maakt melding van het feit dat het eiland eerst toebehoorde aan Ermioni, later aan Samos, maar tenslotte aan Troezen.

Behalve dat het wordt genoemd door Herodotus en Pausanias speelde Hydra geen rol van betekenis in de klassieke oudheid en evenmin in de Byzantijnse periode. Het werd steevast belaagd door zeerovers, waardoor de bewoners veel te leiden hadden. Op andere eilanden trokken de bewoners meer landinwaarts, maar dat was op Hydra niet mogelijk.

Hydra heeft zowel aan Venetië behoort als aan het Ottomaanse Rijk. Omdat het relatief met rust werd gelaten door de Ottomanen trokken veel christelijke Albanezen naar het eiland. De Ottomanen eisten wel veel belasting, waardoor economische ontwikkeling niet goed mogelijk was.

Met die van Spetses en van de andere eilanden in de regio speelden de zeelieden van Hydra een belangrijke rol in de Onafhankelijkheidsoorlog tegen de Ottomanen.

zwavelbronnen Methana

foto © willem van leeuwen

tijdens de wandeling naar de vulkaan op Methana

foto © willem van leeuwen

Gezicht op Poros vanaf Galatas

foto © willem van leeuwen

resten van de Poseidontempel op Poros

foto © willem van leeuwen

Bouboulina op een biljet van 50 drachmes

koetsjes voor de toeristen op Spetses

foto © marja van rooij

 

de haven van Hydra

foto © willem van leeuwen

Lazarus Koundouriotis (buste in het klooster in Hydra stad)

foto © willem van leeuwen

Copyright © All Rights Reserved