Franchthi

ouzo on the rocks

apartment, excursions and art historical guide

Peloponnese, Greece

Franchthi Cave 37°25'44.0"N 23°08'03.5"E (einde van de weg aan het strand)

De grot van Franchthi vind je aan de Golf van Argolida in 'de duim' van de Peloponnesus, vlak bij het dorpje Koilada op een klein uurtje rijden vanaf Nafplion.

Dankzij de vondsten die er door archeologen en geologen zijn gedaan, is vastgesteld dat vanaf 38.000 jaar v.Chr. de grot bewoond is geweest, maar vermoedelijk zelfs nog eerder. De laatste bewoning vond aan het eind van het neolithicum plaats rond 3000 v.Chr. Het is een van de weinige plekken ter wereld die over zo'n lange periode continue bewoond is geweest.

 

In 1967 vonden de eerste korte onderzoeken plaats door professor T.W. Jacobsen van de sectie klassieke archeologie en klassieke studies van de universiteit van Indiana. Vervolgens richtte hij zijn aandacht op een nabijgelegen plek, maar al gauw bleek dat de grot van Franchthi de meest belangrijke plek was voor archeologen. Jacobsen heeft er tot 1976 gegraven en onderzoek gedaan en nadien zijn de grot en de vondsten door talrijke wetenschappers onderzocht. Belangrijke vondsten uit de grot worden tentoongesteld in het archeologisch museum in Nafplion.

 

In de eerste periode van bewoning was de grot verder van de zee verwijderd dan we nu kunnen zien, omdat de zeespiegel toen veel lager was. De toenmalige bewoners van de grot keken dus uit over een vlakte die later onder de zeespiegel is verdwenen. De bewoning gedurende het paleolithicum bestond uit 25 tot 30 personen, die vooral op edelherten jaagden en op wilde paarden. Zij gebruikten daar scherpe stenen speerpunten voor.

Na de laatste ijstijd breidde het aantal bewoners flink uit. Uit de periode van 13.000 v.Chr. is er obsidiaan (vulkanisch glas) afkomstig van het eiland Melos gevonden. Dat betekent dat de bewoners uit die periode in staat waren om de zee te bevaren.

Na een korte onderbreking werd de grot opnieuw bewoond in het mesolithicum (grofweg van 8000 tot 6000 v.Chr.). Op slechts een paar plekken in Griekenland zijn vondsten gedaan uit deze periode, de meeste op soortgelijke plekken als Franchthi, namelijk dicht bij de zee. In deze periode leefde men niet alleen van de jacht, maar ook van wilde planten, vis en weekdieren. Het vinden van visgraten en nog meer obsidiaan van het eiland Melos bewijst dat de toenmalige bewoners goede zeelieden waren. Het blijkt ook dat vooral tonijn op het menu stond in de periode tussen 7900 en 7500 v.Chr. Dat betekent dat men in staat was om dieper in de zee te vissen, maar er is ook bedacht dat men met netten gevist zou kunnen hebben.

De zorg voor de voorvaderen blijkt uit het feit dat in het mesolithicum in de grot de overledenen begraven werden.

 

Met de komst van de landbouw trad het neolithicum in. Uit vondsten van rond 7000 v.Chr. blijkt dat men voorzichtig aan begonnen was met landbouw en het domesticeren van dieren zoals koeien, schapen en geiten. Zaden en vlees werden geruild met de volkeren uit Klein-Azië. Er is lange tijd discussie geweest onder wetenschappers of de landbouw spontaan (en lokaal) ontwikkeld is in Griekenland, of dat het 'geïmporteerd' is. Momenteel wordt algemeen aangenomen dat met de komst van volkeren per boot uit Klein-Azië de landbouw in Griekenland ontstond rond 6900 v.Chr. En dus niet direct ontstaan is in Griekenland. De mesolithische jagers namen al snel de methoden over van de neolithische kolonisten, zo ook in Franchthi.

Tijdens het neolithicum, verschoof de bewoning van achter in de grot naar meer voorin en zelfs tot iets daar buiten. Daar werden ook muurtjes gebouwd om de terrassen te ondersteunen waarop gewassen werden geteeld. Dat gedeelte ligt nu onder de zeespiegel.

Uit het neolithicum zijn ook enkele kleine afbeeldingen gevonden van zowel mensen als dieren. Er wordt aangenomen dat de plek ook gebruikt werd als werkplaats waar kralen van kokkelschelpen werden gemaakt, die werden verhandeld met de bewoners landinwaarts.

Zowel de grot als de plek voor de grot werd verlaten rond 3000 v.Chr.

Copyright © All Rights Reserved